Македонско-англиски речник на проектниот менаџмент
Термините што струката ги користи — на македонски и на англиски, со објаснување во една-две реченици. Ниту еден македонски термин овде не е измислен: секој е преземен од објавен извор, и изворот е наведен до него.
165термини33 сè уште без македонски извор
Нема термин што одговара.
А
агилен
Agile
Пристап кон работата што испорачува во кратки циклуси, ги прифаќа променливите барања и се прилагодува според повратните информации.
Извор[2]
активност
Activity
анализа на исплатливост на трошоците
Cost-benefit analysis (CBA)
Споредба на трошоците и придобивките на проектот низ времето, со и без проектот, за да се оцени дали се исплати.
Извор[3]
анализа на учесниците
Stakeholder analysis
Систематско идентификување на засегнатите страни и нивните интереси, влијание и очекувања.
Извор[3]
анализа на чувствителност
Sensitivity analysis
Проверка колку се менува исходот на проектот кога се менуваат клучните претпоставки (трошок, побарувачка, рокови).
Извор[6]
артефакт
Artifact
Б
барање
Requirement
буџет
Budget
В
Г
Гантов дијаграм
Gantt chart
исто така: гантограм; гант чарт
грант/неповратна помош
Grant
Директна, некомерцијална исплата за финансирање на активност, без очекување за враќање.
Извор[3]
Д
Девелопери
Developers
Во Scrum: луѓето посветени на создавање употреблив инкремент во секој спринт, без оглед на специјалноста.
Извор[2]
Дефиниција за Завршено
Definition of Done (DoD)
Заедничкиот опис на квалитетот што работата мора да го достигне за да се смета за дел од инкрементот.
Извор[2]
Дневен Scrum
Daily Scrum
Дневен настан од 15 минути во кој Девелоперите го проверуваат напредокот кон Целта на Спринтот и го прилагодуваат планот.
Извор[2]
договор
Contract
Е
евалуација
Evaluation
исто така: оценување
екс пост евалуација
Ex-post evaluation
Евалуација што се спроведува по завршувањето на проектот, за да се оценат неговите вистински резултати и влијание.
Извор[6]
емпиризам
Empiricism
Принципот дека знаењето доаѓа од искуството, а одлуките се носат врз основа на набљуденото — основата на Scrum.
Извор[2]
ескалација
Escalation
Пренесување на проблем или одлука на повисоко ниво на овластување кога не може да се реши на тековното.
Извор[12]
ефективност
Effectiveness
Степенот до кој се постигнати целите.
Извор[3]
ефикасност
Efficiency
Колку добро вложувањата се претворени во резултати — резултатите во однос на трошокот и времето.
Извор[3]
З
зависност
Dependency
задача
Task
засегната страна
Stakeholder
исто така: учесник; интересент
затворање
Closing
И
изведувач
Contractor
Организацијата или лицето на кое му е доделен договор за извршување на работата.
Извор[3]
известување
Reporting
извештај за напредокот
Progress report
Извештај за тоа што е направено во периодот, што следува и што кочи.
Извор[3]
извештај за проектен статус
Status report
Периодичен извештај за тоа каде е проектот во однос на планот.
Извор[4]
извори на верификација
Sources of verification
Во логичката рамка: каде и како ќе се добијат информациите за секој показател.
Извор[3]
извршување
Executing
излезни резултати
Output
Она што проектот директно го произведува — делумен или целосен производ на некоја активност.
Извор[3]
иницирање
Initiating
Инкремент
Increment
исто така: Прираст
Конкретен, употреблив чекор кон Целта на Продуктот, додаден на сите претходни инкременти и проверен според Дефиницијата за Завршено.
Извор[2]
испитување
Inspection
исто така: проверка; инспекција
испорака
Deliverable
исто така: резултат
Секој единствен и проверлив производ, резултат или способност што мора да се произведе за да заврши процес, фаза или проект.
Извор[4]
К
квалитет
Quality
контрола на квалитет
Quality control (QC)
Проверка на испораките наспроти барањата и запишување на резултатите.
Извор[4]
контрола на промени
Change control
Процесот со кој промените се идентификуваат, документираат, одобруваат или одбиваат.
Извор[4]
корисник
Beneficiary
Оние што имаат придобивка од проектот, директно или на подолг рок.
Извор[3]
критичен пат
Critical path
крос-функционалност
Cross-functional
Тим што ги има сите вештини потребни за создавање вредност во секој спринт, без да зависи од други.
Извор[2]
Л
листа на планирани активности
Backlog
Подредена листа на сè што би можело да биде потребно во продуктот, или подмножеството избрано за еден спринт.
Извор[2]
Листа на планирани активности за Продуктот
Product backlog
Единствената, подредена листа на работа потребна за подобрување на продуктот; единствениот извор на работа за Scrum Тимот.
Извор[2]
Листа на планирани активности за Спринтот
Sprint backlog
Целта на Спринтот, ставките од листата избрани за спринтот и планот за нивна испорака.
Извор[2]
логичка рамка
Logical framework (Logframe)
исто така: логична рамка
М
матрица за правила и одговорности
Responsibility assignment matrix (RAM / RACI)
Табела што покажува која улога е одговорна, кој одобрува, кој се консултира и кој се известува за секој дел од работата.
Извор[4]
метод на критичен пат
Critical path method (CPM)
Техника за распоредување што ги пресметува најраните и најдоцните датуми за секоја активност за да го најде критичниот пат.
Извор[4]
мониторинг и контрола
Monitoring and controlling
мрежен дијаграм
Network diagram
Н
набавка
Procurement
исто така: набавки
О
обврска
Commitment
ограничување
Constraint
одговорност
Responsibility
одобрување
Approval
одредница
Milestone
исто така: главен настан; пресвртница
одржливост
Sustainability
опис на задачи
Terms of reference (ToR)
исто така: проектна задача
опсег
Scope
исто така: обем; делокруг
општа цел
Overall objective
Во логичката рамка: долгорочната придобивка за општеството кон која проектот придонесува, но не ја постигнува сам.
Извор[3]
основна линија
Baseline
исто така: основа
отчетност
Accountability
П
план за работа
Work plan
Распоредот на активности и ресурси потребни за да се постигнат резултатите и целта на проектот.
Извор[3]
планирање
Planning
Планирање на Спринтот
Sprint planning
Настанот со кој почнува спринтот: зошто е вреден, што може да се направи и како ќе се изврши работата.
Извор[2]
повик за доставување предлози
Call for proposals
Јавна покана за поднесување предлог-проекти за финансирање.
Извор[3]
показател
Indicator
почетен извештај
Inception report
Во проектите финансирани од ЕУ: првиот извештај, на крајот од почетниот период, со кој се ажурира дизајнот и се утврдува планот за работа.
Извор[3]
Преглед на Спринтот
Sprint review
Настанот кон крајот на спринтот во кој тимот и засегнатите страни го прегледуваат инкрементот и ја прилагодуваат листата за продуктот.
Извор[2]
претпоставка
Assumption
придобивка
Benefit
исто така: корист
прилагодување
Adaptation
исто така: адаптација
приод на логичка рамка
Logical framework approach (LFA)
Методот на планирање зад логичката рамка: анализа на учесниците, проблемите, целите и стратегиите, па матрицата и распоредите.
Извор[3]
прогноза
Forecast
Проценка на идните услови или резултати врз основа на она што се знае денес.
Извор[12]
програма
Program
проект
Project
проект менаџмент план
Project management plan
исто така: проектен план
Документот што опишува како проектот ќе се извршува, следи и контролира — ги обединува поединечните планови.
Извор[4]
проектен животен циклус
Project life cycle
исто така: животен циклус на проектот
Низата фази низ кои проектот минува од почетокот до крајот.
Извор[4]
проектен менаџер
Project manager (PM)
исто така: раководител на проект
проектен тим
Project team
проектен циклус
Project cycle
проектна повелба
Project charter
производ
Product
исто така: продукт
прототип
Prototype
Ран работен модел изработен за да се тестира идеја пред да се направи вистинското.
Извор[12]
проценка
Estimate
проценка на ризици
Risk assessment
исто така: анализа на ризик
Р
работен пакет
Work package
Најниското ниво во структурата за поделба на работата — дел од работата за кој може да се проценат и следат трошокот и траењето.
Извор[4]
ревизија
Audit
регистар на ризици
Risk register
Документот во кој се запишуваат идентификуваните ризици заедно со нивната анализа и планираните одговори.
Извор[7]
резерва
Contingency reserve
резервен план
Contingency plan
План на мерки што се преземаат само ако се појави одреден ризик.
Извор[3]
резултат
Outcome
исто така: исход
резултат
Result
релевантност
Relevance
Дали целите на проектот одговараат на вистинските проблеми, потреби и приоритети.
Извор[3]
ресурс
Resource
ретроспектива
Retrospective
Редовен состанок на кој тимот размислува како работел и договара што да подобри.
Извор[2]
Ретроспектива на Спринтот
Sprint retrospective
Настанот со кој се затвора спринтот: тимот гледа како работел и планира подобрувања.
Извор[2]
ризик
Risk
С
само-управување
Self-managing
Тим што внатрешно одлучува кој што прави, кога и како.
Извор[2]
следење
Monitoring
исто така: мониторинг
Сопственик на продуктот
Product owner
Едното лице одговорно за максимизирање на вредноста на продуктот и за управување со листата на планирани активности за продуктот.
Извор[2]
сопственост
Ownership
Активното учество на корисниците во проектот, така што резултатите остануваат нивни, а не на донаторот.
Извор[3]
спонзор
Sponsor
Лицето или групата што обезбедува ресурси и поддршка за проектот и одговара за овозможување на неговиот успех.
Извор[4]
Спринт
Sprint
Настан со фиксно траење од еден месец или помалку, во кој тимот претвора избрани ставки од листата во употреблив инкремент.
Извор[2]
спроведување
Implementation
исто така: имплементација
структура за поделба на работата
Work breakdown structure (WBS)
исто така: структура на поделба на проектната работа
Хиерархиска поделба на целокупниот опсег на работа на помали делови со кои полесно се управува.
Извор[4]
Т
тек на работа
Workflow
исто така: работен тек
тендер
Tender
Формална понуда за набавка на стока или за давање услуги по договорена цена, дадена како одговор на покана.
Извор[3]
транспарентност
Transparency
трошок
Cost
исто така: трошоци
У
управен комитет
Steering committee
исто така: проектен одбор
Група високи засегнати страни што го надгледува проектот, носи одлуки над овластувањата на проектниот менаџер и решава ескалации.
Извор[3]
управување со проектен циклус
Project cycle management (PCM)
исто така: раководење со проектен циклус
управување со проекти
Project management
исто така: проектен менаџмент; раководење со проекти
управување со промени
Change management
управување со ризици
Risk management
Ф
фаза
Phase
физибилити-студија
Feasibility study
Ц
цел
Objective
Цел на Продуктот
Product goal
Идната состојба на продуктот кон која Scrum Тимот планира — обврската врзана за листата на планирани активности за Продуктот.
Извор[2]
цел на проектот
Project purpose
Во логичката рамка: централната цел — промената за целната група за која проектот е директно одговорен.
Извор[3]
Цел на Спринтот
Sprint goal
Единствената цел на спринтот — обврската врзана за листата на планирани активности за Спринтот.
Извор[2]
целна група
Target group
Групата врз која проектот треба позитивно да влијае на нивото на неговата цел.
Извор[3]
P
PERT
Program evaluation and review technique (PERT)
Техника за проценка што ги пондерира оптимистичката, најверојатната и песимистичката проценка за секоја активност.
Извор[4]
S
Scrum
Scrum
Лесна рамка за решавање сложени проблеми во спринтови со фиксно траење, со три одговорности, пет настани и три артефакти.
Извор[2]
Scrum Мастер
Scrum master
Лицето одговорно Scrum да функционира — за тимот, за Сопственикот на продуктот и за организацијата.
Извор[2]
Scrum Тим
Scrum team
Мал, крос-функционален, само-управуван тим: еден Scrum Мастер, еден Сопственик на продуктот и Девелоперите.
Извор[2]
Термини без македонски извор
Англиските термини за кои не најдовме објавена македонска употреба. Стојат овде намерно видливи — за да ги пополни Одборот, а не за да ги измислиме ние.
Acceptance criteria
бара македонски термин
The conditions a deliverable must meet before it is accepted.
Adaptive approach
бара македонски термин
A development approach in which requirements evolve and the work is delivered in iterations. Agile is adaptive.
Bottleneck
бара македонски термин
The step in a workflow whose limited capacity holds back everything after it.
Business case
бара македонски термин
A documented justification for a project, weighing its expected benefits against its cost.
Change request
бара македонски термин
A formal proposal to modify a document, deliverable or baseline.
Communication plan
бара македонски термин
Who needs what information, when, in what form and from whom.
Crashing
бара македонски термин
Shortening the schedule by adding resources, at added cost.
Earned value(EV)
бара македонски термин
The value of the work actually completed, expressed in terms of the approved budget.
Earned value management(EVM)
бара македонски термин
A method that combines scope, schedule and cost measurements to assess project performance and forecast the outcome.
Fast tracking
бара македонски термин
Shortening the schedule by doing activities in parallel that would normally be done in sequence.
Float
бара македонски термин
How long an activity can be delayed without delaying the project finish (total float) or the next activity (free float). Also called slack.
Governance
бара македонски термин
The framework of authority, decision rights and oversight within which a project is run.
Hybrid approach
бара македонски термин
A combination of predictive and adaptive elements chosen to fit the project.
Issue
бара македонски термин
A current condition or situation that may affect the project objectives — a risk that has happened, or a problem being worked.
Iteration
бара македонски термин
A short, fixed period in which a usable piece of the product is produced. A sprint is an iteration.
Kanban
бара македонски термин
A method that visualises work on a board, limits work in progress and manages flow rather than fixed iterations.
Kick-off meeting
бара македонски термин
The meeting that marks the start of a project or phase, aligning the team and stakeholders on objectives, roles and plan.
Lean
бара македонски термин
A way of working that reduces waste and focuses on what creates value for the customer.
Lessons learned
бара македонски термин
Knowledge gained during a project about what worked and what did not, recorded so future projects benefit.
Minimum viable product(MVP)
бара македонски термин
The smallest version of a product that delivers value and yields learning about what to build next.
Portfolio
бара македонски термин
The collection of projects, programs and operations an organisation manages as a group to meet strategic objectives.
Predictive approach
бара македонски термин
A development approach in which scope, time and cost are set early and the work follows the plan. Also called waterfall.
Project management office(PMO)
бара македонски термин
A unit that standardises project governance and shares methods, tools and resources across projects.
Quality assurance(QA)
бара македонски термин
Making sure the processes used are the right ones and are being followed, so that quality is built in rather than inspected in.
Resource leveling
бара македонски термин
Adjusting the schedule so that resource demand does not exceed what is available, usually by shifting activities.
Scope creep
бара македонски термин
Uncontrolled growth of the scope without matching adjustments to time, cost and resources.
Servant leadership
бара македонски термин
Leading by removing obstacles and serving the team’s needs rather than directing it.
Statement of work(SOW)
бара македонски термин
A narrative description of the products, services or results to be delivered, often attached to a contract.
Tailoring
бара македонски термин
Deliberately choosing and adjusting processes, methods and artifacts to suit the specific project.
Triple constraint
бара македонски термин
The classic trade-off between scope, time and cost: changing one affects the others.
User story
бара македонски термин
A short, plain-language description of a feature from the user’s point of view: who wants it, what, and why.
Variance
бара македонски термин
A measurable departure from the baseline — in cost, schedule or scope.
Velocity
бара македонски термин
The amount of work a team completes per iteration, used to forecast how much it can take on next.
Извори
Правило на речникот: македонски термин влегува само ако е најден во објавен извор. Изворите се подредени по тежина — стандарди и официјални документи, па учебни програми, па општи речници.
- [1]PMI Lexicon of Project Management Terms
Project Management Institute
- [2]Водич за Scrum (2020), македонски превод
Schwaber & Sutherland; превод В. Петревски, А. Петревска · 2020
- [3]Речник на термини: Европската унија и претпристапната помош — дел „Управување со проектен циклус“
Секретаријат за европски прашања, Влада на РМ · 2007
- [4]Прирачник за управување со проекти (Основи на управување со проекти)
А. Богдановска Ѓ., Центар за управување со знаење, Скопје · 2020
- [5]Прирачник за ЕУ проектен дизајн и раководење со проектен циклус
Р. Пападимитров, И. Николовски, ИДСЦС (проект финансиран од ЕУ) · 2017
- [6]Прирачник за процесот на управување со јавни инвестиции
Министерство за финансии · 2025
- [7]Прирачник за финансиско управување и контрола
Министерство за финансии, Сектор за јавна внатрешна финансиска контрола
- [8]Википедија: „Раководење со проекти“
Википедија на македонски јазик
- [9]Предметна програма „Проектен менаџмент“ (МГТ 370)
Економски факултет — Скопје, УКИМ
- [10]„Водич за почетници: Фази на проектен менаџмент“
SMX Academy · 2024
- [11]„12 работи кои треба да ги знаеш ако управуваш со проекти“
Brainster · 2022
- [12]
- [13]
Англиските термини го следат PMI Lexicon of Project Management Terms; објаснувањата се наши, со свои зборови, а не превод од PMI.
Забележавте грешка или знаете подобар термин?
Речникот е жив документ на Огранокот. Пишете ни со терминот и изворот во кој сте го сретнале.
Пиши ни